Debitor borcu: yaşlanma cədvəli və 90 gün həddi

«Müştərilər bizə 180 min manat borcludur» cümləsi özlüyündə məlumat daşımır. Həmin məbləğin 20 mini bu həftə ödəniləcək, 40 mini isə iki ildir yerində durur — bunlar tamamilə fərqli rəqəmlərdir.

Yaşlanma cədvəli nədir

Yaşlanma cədvəli borcu ödəmə müddətindən keçən günlərə görə qruplaşdırır: müddəti çatmamış, 1–30 gün, 31–60, 61–90 və 90 gündən çox.

Cədvəl bir baxışda iki şeyi göstərir: pulun nə vaxt gələcəyini və hansı hissəsinin artıq risk zonasında olduğunu.

Niyə məhz 90 gün

90 gün universal qayda deyil, amma praktikada dönüş nöqtəsidir. Bu həddi keçən borcun geri qayıtma ehtimalı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır, çünki həmin müddətdə müştərinin maliyyə vəziyyəti və ya münasibət dəyişmiş olur.

Ona görə 90 günü hesabat həddi kimi yox, hərəkət həddi kimi qoymaq lazımdır: bu nöqtədə satış dayandırılır və məsələ rəhbər səviyyəsinə qalxır.

Kredit limiti necə qurulur

• Hər müştəriyə maksimum borc məbləği və maksimum gecikmə günü təyin edin
• Limit aşılanda yeni sifariş avtomatik təsdiq tələb etsin
• Limiti satış həcminə yox, ödəniş intizamına görə artırın
• Limitə yalnız rəhbər dəyişiklik edə bilsin, satış meneceri yox

Ölçülməli iki göstərici

Birincisi — borcun orta yığılma müddəti: ümumi debitor borcunun gündəlik satışa nisbəti. Bu rəqəm artırsa, satış artsa belə pul azalır.

İkincisi — 90 gündən artıq borcun ümumi borcdakı payı. Bu pay vaxtla artırsa, problem ayrı-ayrı müştərilərdə yox, satış qaydalarındadır.